Primeiras impresións de Tertúlia, o novo e inconformista disco de Fillas de Cassandra

Tertúlia é atravesada dende o primeiro momento por unha decisión, e ten máis que ver co lugar que ocupa o disco dentro do mundo que co propio son. Fillas de Cassandra escollen aquí afastarse dun tipo de música que funciona como entretemento inmediato para colocarse nun territorio máis esixente, máis consciente e tamén máis incómodo. Non é un cambio pequeno. Supón entender o disco como unha peza de discurso antes que como unha suma de cancións que teñen que entrar rápido e quedarse.

Hai unha maneira de facer arte que se constrúe dende o ocioso, dende o disfrute directo, dende a necesidade de que algo funcione á primeira escoita e active o corpo sen demasiadas preguntas. Ese tipo de arte ten o seu lugar, forma parte da cultura popular e sostén boa parte do que pasa nos festivais, nos directos masivos e nas dinámicas actuais da industria puramente comercial. Pero ao lado desa vía existe outra que decide parar, que decide pensar, que decide poñer por diante o que se quere dicir, aínda que iso implique construir outra relación coa escoita e co seu público. Tertúlia sitúase claramente nese segundo camiño.

O disco, que verá a luz o 24 de abril, constrúese arredor de doce cancións que funcionan como partes dun mesmo corpo. Saír á fresca, Alboroto, Magnética, Tertúlia, Cuchicheo, Filla filliña, Amor, Verbena, Bucólica, Insolación, Déixate ver e Lodos non compiten entre si para destacar individualmente, senón para sosterse dentro dunha mesma idea. Non hai aquí singles evidentes que tiren do conxunto, hai unha liña que se mantén de principio a fin e que obriga a entender o disco como unha unidade.

Iso tradúcese tamén no son. A experimentación coa electrónica e co tratamento das voces gaña presenza e convértese nunha ferramenta expresiva que conecta cunha estética máis urbana e máis aberta, mentres a tradición segue operando por debaixo como unha estrutura que organiza o relato. Todo está máis traballado no detalle, máis atento aos matices e menos preocupado por resolver rápido. Hai decisións que buscan colocar unha idea e deixala respirar, aínda que iso implique certa fricción coa escoita pasiva.

Esa mesma lóxica aparece fóra do propio disco. A exposición das doce cadeiras na Fundación Granell e posteriormente en Madrid podería ser un simple acompañamento estético, máis funciona como unha extensión do proxecto. Cada canción convértese nunha peza física que traduce o seu significado en forma, material e textura. Alboroto preséntase como unha anti-cadeira que expulsa, Tertúlia devolve o reflexo dunha sociedade individualizada e a rebeldía de construir comunidade, Cuchicheo constrúe unha rede de complicidades, Filla filliña move entre a protección e a advertencia, Amor carga co peso do apego, Insolación mostra as marcas de levar o corpo ao límite, Déixate ver traballa sobre a presenza e a ausencia e Lodos sitúase como unha trincheira final. Non son obxectos neutros nin cómodos en todos os casos, igual que as cancións non o son.

Nese punto é onde o disco adquire máis sentido. Tertúlia non vai producir indixestión, pero pide ser mastigado con calma para apreciar todo o seu sabor. Pide tempo e tamén certa disposición a entrar nun lugar onde non todo está dado. As colaboracións con Abraham Cupeiro, Ede, Pipiolas ou Zetak aparecen integradas nese mesmo fluxo, sumando capas sen romper a unidade do discurso, reforzando a idea de comunidade que atravesa todo o traballo.

Hai ademais un pouso moi claro de teatralidade en todo o disco. Dende a forma de construír as escenas, as voces e os espazos que habitan as cancións. Tertúlia funciona como unha representación onde cada peza ocupa un lugar dentro dun diálogo maior, onde hai entradas, saídas, tensións e silencios. Esa idea de xuntarse para falar, para escoitar e para confrontar posicións colle forza nun momento no que todo empurra na dirección contraria. Vivimos atravesados por dinámicas que nos illan, nunha sociedade totalmente atomizada, por contidos pensados só para cada unha de nós, por algoritmos que moldean o que vemos e o que pensamos, por tecnoloxías que replican a nosa forma de falar para devolvela como unha cámara de eco. Nese contexto, recuperar a tertulia como espazo ten algo de xesto político. O disco propón unha maneira de estar xuntas, de reconstruír ese lugar común e, probablemente asociativo, que cada vez custa máis atopar.

Na escena galega temos exemplos claros que funcionan como puntos de encontro inmediatos tremendamente funcionais, divertidos, que verdadeiramente levan ó desfrute; mentres que outros que abren espazos máis complexos onde a experiencia require implicación. Tertúlia non está pensado para agradar a todo o mundo nin para converterse nun produto rápido dentro dunha cadea de consumo constante. Está pensado para ocupar un lugar, para dicir algo e para facelo asumindo que ese camiño ten máis risco e menos recompensa inmediata.

E precisamente por iso resulta necesario. Porque amplía o que pode ser un disco dentro da escena actual e lembra que a música tamén pode ser un lugar onde asumir que non sempre é cómodo sentarse.